ચેક › પોસ્ટ-ડેટેડ ચેક
પોસ્ટ-ડેટેડ ચેક: ક્યારે ભરવા અને હિસાબ કેવી રીતે રાખવો
પોસ્ટ-ડેટેડ ચેક (PDC) પર આગળની તારીખ હોય છે. ગ્રાહકો ઉધાર માલ લેવા PDC આપે છે; તમે પણ સપ્લાયર કે મકાનમાલિકને આપી શકો. PDC ત્યારે જ કામનો જ્યારે કોઈ તેને સમયસર ભરવાનું યાદ રાખે અને તે દિવસે ખાતામાં પૈસા હોય.
નિયમો ટૂંકમાં
- PDC તેના પર લખેલી તારીખે કે પછી જ ભરી શકાય, પહેલાં નહીં. પહેલાં રજૂ કરેલો ચેક બૅન્ક પાછો આપે છે.
- દરેક ચેકની જેમ તે તેના પર લખેલી તારીખથી ત્રણ મહિના માન્ય રહે છે. પછી તે જૂનો (stale) થઈ જાય છે અને બૅન્ક પૈસા આપતી નથી.
- ક્લિયર થાય ત્યાં સુધી તે પૈસા નથી. તમારા હિસાબમાં બિલ ચેકથી ચૂકવેલું દેખાય છે, પણ રોકડ અને બૅન્ક બેલેન્સમાં તે ઉમેરાતો નથી.
- PDC પૈસાની ખોટથી બાઉન્સ થાય તો કોઈ પણ ચેકની જેમ કલમ 138 ના એ જ નિયમો લાગુ પડે છે.
અહીં PDC કેવી રીતે લખવો
"ચેક મળ્યો" (કે "ચેક આપ્યો") માં ચેક પર લખેલી તારીખ ચેકની તારીખ માં નાખો. રજિસ્ટર તેને પોસ્ટ-ડેટેડ માર્ક કરે છે, "પોસ્ટ-ડેટેડ" ટાઇલમાં ગણે છે, અને તેની તારીખના એક અઠવાડિયા પહેલાં "આવતા 7 દિવસના ચેક" માં બતાવે છે. તે દિવસે ભરો અને ભર્યો દબાવો; બૅન્કમાં પૈસા આવે ત્યારે ક્લિયર દબાવો.
એક ઉદાહરણ
એક બિલ્ડર 5 નવેમ્બરે ₹1,80,000 નો માલ લે છે અને 20 નવેમ્બર, 20 ડિસેમ્બર અને 20 જાન્યુઆરી તારીખના ₹60,000 ના ત્રણ PDC આપે છે. ત્રણેય 5 નવેમ્બરે એ જ બિલ સામે લખાય છે. બિલ ચેકથી ચૂકવેલું દેખાય છે, બાકી ₹0, અને "પોસ્ટ-ડેટેડ" ટાઇલ 3 બતાવે છે. દરેક ચેક તેની તારીખ પહેલાં 7 દિવસની યાદીમાં આવે છે. ડિસેમ્બરનો ચેક બાઉન્સ થાય તો બિલના ₹60,000 ફરી બાકી થાય છે.
PDC આપવા
- આપેલો દરેક PDC તે જ દિવસે "ચેક આપ્યો" માં લખો, જેથી તેની તારીખ 7 દિવસની યાદીમાં આવે.
- ચેકની તારીખથી ક્લિયર થાય ત્યાં સુધી ખાતામાં પૈસા રાખો; સપ્લાયર ત્રણ મહિનામાં કોઈ પણ દિવસે તે રજૂ કરી શકે છે.
- એક દિવસમાં એક વ્યક્તિને ₹10,000 થી વધુનું પેમેન્ટ અકાઉન્ટ પેયી ચેક, ડ્રાફ્ટ કે બૅન્ક ટ્રાન્સફરથી કરો, નહીં તો આવકવેરામાં ખર્ચ ન ગણાય. બેરર ચેક રોકડ ગણાય છે, એટલે ચેક પર "A/c Payee" લખો.