چيڪ › جڏهن چيڪ باؤنس ٿئي
جڏهن چيڪ باؤنس ٿئي: ڇا ڪجي، قدم بقدم
باؤنس چيڪ جو مطلب آهي پيمينٽ ٿي ئي نه. توهان جي حساب ۾ بل ٻيهر بقايا آهي. قانون ۾، پئسن جي گهٽتائي سبب باؤنس چيڪ نيگوشيئبل انسٽرومينٽس ايڪٽ، 1881 جي دفعه 138 هيٺ ڏوهه ٿي سگهي ٿو، پر تڏهن ئي جڏهن توهان سخت مدتون مڃيو. گهڻا باؤنس هڪ فون ڪال سان سُلجهي وڃن ٿا؛ مدتون تڏهن ڪم اچن ٿيون جڏهن نه سُلجهن.
پهرين، پنهنجي حساب ۾
رجسٽر ۾ چيڪ کي باؤنس نشان لڳايو. پيمينٽ هٽي وڃي ٿي، ان سان ڀريل بل ٻيهر بقايا ٿي وڃن ٿا، ۽ گراهڪ جو بيلنس ٻيهر وڌي وڃي ٿو. بئنڪ عام طور ريٽرن چارج (گڏ 18% GST) وٺي ٿي؛ ان کي بئنڪ چارج طور خرچ ۾ شامل ڪريو. جيڪڏهن توهان جي شرطن ۾ لکيل هجي ته اهو چارج گراهڪ کان به گهري سگهو ٿا.
قانوني مدت (دفعه 138)
- چيڪ ان جي ميعاد اندر پيش ٿيل هجي، يعني ان تي لکيل تاريخ کان ٽي مهينا.
- بئنڪ جو ريٽرن ميمو سنڀالي رکو؛ ان ۾ سبب لکيل هوندو آهي، جهڙوڪ "funds insufficient".
- ريٽرن ميمو ملڻ کان 30 ڏينهن اندر چيڪ ڏيندڙ کي رقم جي لکت ۾ گهر موڪليو. اهڙي طرح موڪليو جنهن جو ثبوت رهي، جهڙوڪ رجسٽرڊ ٽپال يا اسپيڊ پوسٽ، ۽ ڪاپيون رکو.
- گهر ملڻ کان پوءِ ان وٽ پئسا ڏيڻ لاءِ 15 ڏينهن هوندا آهن.
- هو نه ڏئي ته انهن 15 ڏينهن پورا ٿيڻ کان پوءِ هڪ مهيني اندر مئجسٽريٽ آڏو شڪايت ڪري سگهجي ٿي (دفعه 142). 2015 کان ڪيس اتي ٿيندو آهي جتي چيڪ وٺندڙ جي بئنڪ شاخ آهي.
هن ڏوهه ۾ ٻن سالن تائين قيد، چيڪ جي رقم جي ٻيڻي تائين ڏنڊ، يا ٻئي ٿي سگهن ٿا. ڪيس دوران عدالت چيڪ ڏيندڙ کي رقم جو 20% تائين عبوري معاوضو ڏيڻ جو حڪم ڏئي سگهي ٿي (دفعه 143A)، ۽ ٻئي ڌريون ڪنهن به وقت ٺاهه ڪري سگهن ٿيون (دفعه 147). نوٽيس ۽ شڪايت وڪيل کان ٺهرايو.
هڪ مثال
گراهڪ جو 6 نومبر 2026 جي تاريخ وارو ₹12,600 جو چيڪ 7 نومبر تي پئسن جي گهٽتائي سبب موٽي اچي ٿو. گهر 30 ڏينهن اندر، يعني وڌ ۾ وڌ 7 ڊسمبر تائين موڪلڻي آهي. جيڪڏهن گراهڪ کي اها 10 ڊسمبر تي ملي ۽ هو 25 ڊسمبر تائين نه ڏئي، ته شڪايت 25 جنوري 2027 تائين ڪرڻي آهي.
توهان جا پنهنجا چيڪ باؤنس ٿين ته
جيڪڏهن توهان جو ڏنل چيڪ باؤنس ٿئي، ته سپلائر جو بل ٻيهر بقايا آهي ۽ هو اهو ئي قانون توهان خلاف استعمال ڪري سگهي ٿو. ان کي باؤنس نشان لڳايو، فوري بئنڪ ٽرانسفر سان پئسا ڏيو، ۽ "توهان جا ڏنل چيڪ جيڪي ڪليئر نه ٿيا" جي هر چيڪ جيترا پئسا کاتي ۾ رکو.
باؤنس کان بچاءُ
- چيڪ رڳو سڃاتل گراهڪن کان وٺو، ۽ وڏي رقم لاءِ بئنڪ ٽرانسفر يا UPI گهرو.
- چيڪ جلدي جمع ڪريو؛ جيترو دير ڪندا، اوترو پئسا نڪري وڃڻ جو ڊپ.
- پوسٽ ڊيٽڊ چيڪ جي تاريخ کان اڳ گراهڪ کي ياد ڏيارڻ لاءِ "ايندڙ 7 ڏينهن جا چيڪ" ڏسو.